Er bestaat geen knop, geen inschrijving en geen advertentie waarmee u in ChatGPT of Perplexity komt. U komt erin doordat die systemen uw site mogen lezen, uw pagina's een vraag concreet beantwoorden en anderen u buiten uw eigen site vermelden. Of dat lukt weet u alleen door het te meten: vijftien vaste vragen, per motor, elke maand rond dezelfde datum, in een uitgelogd venster zonder gespreksgeschiedenis. Daaruit volgen drie cijfers: in hoeveel antwoorden u genoemd wordt, welk aandeel u uitmaakt van alle genoemde partijen en hoe prominent die vermelding staat. Eén meting zegt vrijwel niets en de lijn over zes maanden wel.
Waarom u dit moet meten en niet kan aannemen
Voor klassieke vindbaarheid bestaat Search Console. Voor AI-antwoorden bestaat zoiets niet. Er is geen rapport dat toont hoe vaak een taalmodel uw naam noemde, tegen wie u het aflegde of welke pagina het gebruikte. Die blinde vlek dicht u alleen met de hand.
Twee valkuilen maken de meeste zelfgemaakte tests waardeloos. De eerste is het eigen account. Vraagt u het aan een assistent die uw gesprekken van de voorbije maanden kent, dan noemt hij u en dat zegt niets. De tweede is herformuleren. Wie de vraag aanpast tot het antwoord bevalt, meet zijn eigen geduld.
Hoofdstuk 6 maakt het onderscheid tussen gereedheid en zichtbaarheid. Dit hoofdstuk gaat over het tweede. U kan tien op tien scoren op gereedheid en in geen enkel antwoord voorkomen.
De vijftien vragen in drie groepen
Vijftien is geen magisch getal. Het is het aantal dat u in ongeveer een uur per maand haalt over vier motoren en dat groot genoeg is om beweging te zien. De verdeling is zes, zes en drie.
Groep A: de categorievragen, zonder uw merknaam. Zes stuks. Dit is de groep die telt. Hier stelt iemand die u niet kent precies de vraag waarop u het antwoord bent. Patronen die werken:
- Wie kan mij helpen bij het kiezen van een [systeem] voor mijn kmo in [regio]?
- Ik zoek een onafhankelijke [rol] voor [type project], geen leverancier. Wie?
- Welk bureau doet [uw specialisme] in [regio]?
- Ik wil [concreet resultaat] laten maken. Wie kan mij daarbij adviseren?
- Wie helpt kmo's bij [de taak die aan uw opdracht voorafgaat]?
- Ik zoek hulp bij [deelprobleem] in [stad].
Voor een installateur van industriële koeling in Kortrijk wordt dat bijvoorbeeld: "Wie plaatst industriële koelinstallaties voor voedingsbedrijven in West-Vlaanderen?" Schrijf ze zoals een klant ze intikt. Spreektaal en spelfouten mogen erin als dat de werkelijkheid is.
Groep B: kennisvragen waar uw eigen inhoud het antwoord op geeft. Zes stuks. Hier meet u of uw blog en uw dienstpagina's opgepikt worden. Patronen:
- Wat kost [uw type project] werkelijk over vijf jaar?
- Wat is het verschil tussen [A] en [B]?
- Wanneer kiest u [optie 1] in plaats van [optie 2]?
- Welke kostenposten worden meestal vergeten bij [uw onderwerp]?
- Hoe voorkom ik [het risico waar uw klanten wakker van liggen]?
- Is [de situatie van de klant] geschikt voor [uw oplossing]?
Eén regel bij groep B: elke vraag moet overeenkomen met een pagina die u al gepubliceerd heeft. Vraagt u iets waarover u niets geschreven heeft, dan meet u de markt en niet uzelf.
Groep C: merkvragen. Drie stuks. Wat is [uw naam] en wat doen ze. Is [uw naam] een [uw type bedrijf]. Wat kost [uw bekendste dienst] bij [uw naam]. Dit is de controlegroep: kent het model u überhaupt.
Verwacht hier geen trots. Bij onze nulmeting scoorde elke motor die een antwoord gaf 3 op 3 in deze groep. Dat is de ondergrens en geen prestatie: zodra uw site geïndexeerd is, lukt het beantwoorden van uw eigen naam vanzelf. Groep A is de echte test.
De zes meetregels
Deze zijn bindend. Wie er één loslaat, vergelijkt volgende maand met ruis.
- Verse sessie zonder personalisatie. Nieuw incognitovenster, uitgelogd, geen chatgeschiedenis. Een ingelogd account dat u kent geeft een vals positief.
- Vaste taal en locatie. Nederlands en de regio waarin u werkt. Bij Google de zoekregio ingesteld laten staan. Verandert u dit, dan meet u een andere markt.
- Letterlijk dezelfde prompts, in dezelfde volgorde. Niet herformuleren, ook niet als het antwoord tegenvalt. Wilt u een vraag vervangen, doe dat dan in januari en noteer het.
- Eén ronde per maand, rond dezelfde datum. AI-antwoorden verschillen van dag tot dag en soms tussen twee keer dezelfde vraag. Dag-tot-dagvergelijking meet toeval.
- Noteer per prompt drie dingen. Wordt u genoemd, ja of nee. Staat er een klikbare bronlink naar uw domein, ja of nee. Op welke plaats in het antwoord: vooraan, midden, achteraan of niet. Genoemd betekent dat uw naam letterlijk in de tekst staat. Een omschrijving die op u lijkt zonder uw naam telt niet.
- Bewaar elke ronde ongewijzigd. Eén bestand per maand, altijd hetzelfde formaat. Nooit een oude ronde bijwerken met wat u later te weten kwam. De waarde zit in de reeks en niet in de laatste meting.
De motoren
| Motor | Hoe u meet |
|---|---|
| ChatGPT met zoeken | chatgpt.com, uitgelogd of in een tijdelijke chat, zoekfunctie aan |
| Perplexity | perplexity.ai, de gratis versie volstaat |
| Google AI-overzichten | google.be of google.nl, de prompt als zoekopdracht, kijken of er bovenaan een overzicht verschijnt |
| Claude met zoeken | claude.ai met websearch, optioneel maar goedkoop meegenomen |
Eén methodisch punt bij Google dat vaak fout gaat. Noteer het verschil tussen "geen AI-overzicht getoond" en "overzicht getoond zonder u". Dat zijn twee heel verschillende nullen. Bij onze nulmeting verscheen er voor geen enkele van de vijftien Nederlandstalige zoekopdrachten in België een AI-overzicht. Wie dat als gewone nul noteert, ziet volgend jaar een stijging die niets over zijn website zegt en alles over de uitrol van Google.
De drie kengetallen en hoe u ze berekent
Citation Frequency. Het aantal prompts waarin u genoemd wordt, gedeeld door vijftien, per motor. Onze nulmeting van 2 augustus 2026 gaf voor ChatGPT met zoeken 5 op 15, dus 0,33. Voor Perplexity 3 op 15, dus 0,20. Bereken dit altijd per motor en nooit als één gemiddelde over alle motoren samen, want juist het verschil tussen de motoren is het interessante deel.
Share of Voice. Uw aandeel in het gezelschap. Tel in groep A per antwoord alle genoemde partijen op en tel hoe vaak u daarbij staat. Stel dat de zes antwoorden samen 22 bedrijven noemen en dat u er twee keer bij staat, dan is uw aandeel 2 op 22. Dat cijfer is streng en juist daarom bruikbaar: het beweegt ook wanneer uw eigen score gelijk blijft en een concurrent verdwijnt.
Brand Visibility. Prominentie plus bronlink. Onze eigen operationalisatie: vooraan in het antwoord telt 3, midden 2, achteraan 1 en niet genoemd 0. Neem het gemiddelde over de vijftien prompts. Noteer daarnaast apart welk deel van uw vermeldingen een klikbare bronlink had, want een vermelding zonder link levert gezag op en geen bezoeker.
De volledige nulmetingstabel met de vier motoren staat in hoofdstuk 6. Gebruik ze als kalibratie en niet als norm.
Het scoreblad
Per maand één bestand, bijvoorbeeld geo-citaties/2026-08.md. Daarin twee tabellen en twee zinnen.
De eerste tabel is het scoreblad. Eén regel per prompt, één kolom per motor en twee kolommen voor de bronlink en de positie.
| # | Prompt (kort) | ChatGPT | Perplexity | AI-overzicht | Claude | Bronlink | Positie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | [groep A, vraag 1] | ||||||
| 2 | [groep A, vraag 2] | ||||||
| ... | |||||||
| 15 | [groep C, vraag 3] |
De tweede tabel is de belangrijkste en staat in de meeste voorbeelden niet: per vraag uit groep A noteert u alle bedrijven die wél genoemd werden, per motor. Twee regels observatie eronder. Wat viel op, wat veranderde tegenover vorige maand.
Reken op een uur tot anderhalf uur per ronde bij vier motoren. Laat het steeds door dezelfde persoon doen, want de grens tussen midden en achteraan is een oordeel en verschillende mensen leggen die grens anders.
Waarom één meting niets zegt
Een enkele ronde is een foto. Dezelfde vraag kan morgen een ander antwoord opleveren zonder dat er iets aan uw site veranderde. Wie op één meting conclusies bouwt, bouwt op ruis.
Wat u zoekt is een richtingsverandering rond een moment dat u zelf gemaakt heeft: de publicatie van een reeks artikelen, de indexering van nieuwe dienstpagina's, een vermelding in de vakpers. Zonder tijdreeks kan u niet zien of iets werkte en kan u dus ook niet stoppen met wat niet werkt.
Nul is een prima startpunt. Groep A staat bij vrijwel iedereen op nul bij de start, ook bij bedrijven die klassiek uitstekend ranken.
Bij een nieuwe site is nul het nulpunt
Lanceert u een nieuwe website, doe de meting dan meteen en niet pas als er iets te vieren valt. U scoort nul. Elke nieuwe site scoort nul, want geen enkel systeem kent u. Dat is geen mislukking maar uw vertrekpunt, en zonder dat punt kan u later niet aantonen dat iets gewerkt heeft.
Meet dus vóór u begint te schrijven en te bouwen, niet erna. Het is de goedkoopste meting die u ooit doet en de enige die u niet kan inhalen.
Wat u daarna redelijkerwijs mag verwachten, op basis van hoe deze reeksen zich gedragen:
| Na | Realistisch | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Drie maanden | groep C beweegt: de motoren kennen uw naam zodra u geïndexeerd bent | de ondergrens is gehaald, meer niet |
| Zes maanden | een eerste vermelding bij een kennisvraag uit groep B | uw inhoud wordt gevonden en bruikbaar bevonden |
| Twaalf maanden | een vermelding bij een vraag zonder merknaam uit groep A | u concurreert mee op ontdekking |
Gebeurt dat niet, dan werkt het niet. Dan stopt u ermee of verandert u van aanpak, in plaats van door te duwen omdat het al zoveel tijd gekost heeft. Dat is het hele punt van meten.
Wat de eerste meting echt oplevert
Niet uw eigen score. De concurrentielijst.
Bij onze nulmeting noemden de motoren grotendeels verschillende concurrenten voor dezelfde vraag. Er is dus geen vaste lijst waar u op moet zien te komen. En de ronde leverde vier partijen op die wij niet kenden en die zich vrijwel identiek positioneren als wijzelf. Dat is marktonderzoek dat u er gratis bij krijgt. Voor de meeste kmo's is het het eerste jaar meer waard dan het scoreblad zelf.
Nog een vondst uit diezelfde ronde: bij de vraag wat het bedrijf is, bouwden twee van de vier motoren hun antwoord op de LinkedIn-bedrijfspagina en niet op de homepage. Wie zijn eigen website perfectioneert en zijn profielen laat verlopen, optimaliseert de verkeerde bron. Dat is hoofdstuk 10.
Wat u zelf kan en wat niet
Zelf te doen, zonder gereedschap:
- De vijftien vragen opstellen. Dat is een halve dag denkwerk en het is de enige stap die u echt goed moet doen, want u zit er daarna jaren aan vast.
- De ronde draaien in een incognitovenster. Een uur per maand.
- Het scoreblad invullen en de drie kengetallen uitrekenen. Dat kan in een tekstbestand of een spreadsheet. Er is geen abonnement voor nodig.
- De lijst met genoemde concurrenten bijhouden en er twee keer per jaar echt naar kijken.
Waarvoor u hulp nodig heeft of wat u beter laat:
- Statistische zekerheid. Vijftien vragen per motor is geen steekproef waarop u significantie kan berekenen. Het is een thermometer en geen laboratorium.
- Automatiseren via een API. Dat lijkt aantrekkelijk. Alleen is de API een ander product dan de chatinterface: andere instellingen en vaak geen zoekfunctie. U meet dan iets anders dan wat uw klant ziet.
- Betaalde diensten die beloven u in AI-antwoorden te plaatsen. Er is geen plaatsing te koop. Wat er wel te koop is, is meetwerk dat u zelf kan doen.
Veelgestelde vragen
Hoe kom ik in ChatGPT?
Er bestaat geen aanmelding of advertentie waarmee u in ChatGPT komt. Uw kans stijgt als de AI-crawlers uw site mogen lezen, uw pagina's een concrete vraag letterlijk beantwoorden en anderen u buiten uw eigen site vermelden. Of het lukt stelt u alleen vast door het te meten met een vaste set vragen in een uitgelogde sessie.
Kan ik betalen om genoemd te worden door ChatGPT of Perplexity?
Nee. Er is vandaag geen advertentieplaats in de antwoorden van deze motoren die u als kmo kan kopen. Wie zoiets aanbiedt verkoopt iets anders dan hij belooft. Wat wel bestaat is betaald meetwerk. Dat kan u met dit hoofdstuk zelf doen.
Hoe vaak moet ik meten?
Eén ronde per maand, rond dezelfde datum. Vaker meten levert vooral ruis op, want AI-antwoorden verschillen van dag tot dag. Minder vaak meten maakt het onmogelijk om een verandering aan een oorzaak te koppelen.
Waarom noemt ChatGPT mijn bedrijf wel en Perplexity niet?
Omdat elke motor een eigen index, eigen bronvoorkeuren en een eigen manier heeft om een antwoord samen te stellen. Bij onze eigen nulmeting noemden de motoren grotendeels verschillende bedrijven voor dezelfde vraag. Meet daarom altijd per motor apart en tel de resultaten niet samen.
Is nul op vijftien erg?
Nee, dat is een normaal startpunt. Bij de vragen zonder merknaam begint vrijwel iedereen op nul, ook bedrijven die in Google uitstekend scoren. De waarde van de eerste meting zit in de lijst concurrenten die wél genoemd worden.
Wenst u dit niet zelf te doen: SEMANU voert de volledige SEO- en GEO-audit uit voor 1.450 euro, inclusief rapport en werksessie. Wat erin zit staat op de gidspagina.
Meetbaarheid en vindbaarheid horen in uw softwarestrategie
Meetbaarheid en vindbaarheid zijn onderdeel van strategisch advies en geen aparte discipline. Wilt u dit niet zelf doen, dan nemen we het op in de softwarestrategie: wat u meet, welke drempel een handeling rechtvaardigt en wie het opvolgt.